Χτυπάει το κουδούνι. Ο σκύλος τρέχει στην πόρτα. Μπαίνει ο επισκέπτης και μέσα σε δύο δευτερόλεπτα ο σκύλος έχει ήδη πέσει πάνω του.
Και συνήθως όλοι αρχίζουν: «Κάτω!» «Μη!» «Σταμάτα!» «Κάτσε!»
Ο σκύλος όμως είναι ήδη τόσο ενθουσιασμένος που στην πραγματικότητα δεν ακούει σχεδόν τίποτα.
Αυτό είναι πολύ συνηθισμένο. Και το πρόβλημα δεν είναι απλώς ότι ο σκύλος «πηδάει».
Το πραγματικό θέμα είναι ότι δεν έχει μάθει τι πρέπει να κάνει τη στιγμή που κάποιος μπαίνει στο σπίτι.
Γιατί πηδάει πάνω στους ανθρώπους;
Συνήθως γιατί θέλει επαφή. Χαίρεται. Ενθουσιάζεται. Θέλει να μυρίσει τον άνθρωπο, να τον χαιρετήσει, να τραβήξει την προσοχή του.
Και υπάρχει και κάτι ακόμη. Πολλές φορές εμείς οι ίδιοι έχουμε μάθει στον σκύλο ότι το πήδημα λειτουργεί.
Ο σκύλος πηδάει. Ο άνθρωπος τον κοιτάει. Του μιλάει. Τον χαϊδεύει. Τον σπρώχνει.
Ακόμη και αυτό είναι προσοχή. Και για έναν σκύλο που ζητά επαφή, η προσοχή μπορεί να είναι ανταμοιβή.
Δεν είναι όμως κάθε πήδημα «χαρά»
Αυτό είναι σημαντικό.
Κάποιοι σκύλοι είναι απλώς υπερενθουσιώδεις. Άλλοι όμως μπορεί να είναι αγχωμένοι, ανασφαλείς ή να δυσκολεύονται με ανθρώπους που μπαίνουν στο σπίτι.
Γι’ αυτό δεν κοιτάμε μόνο το πήδημα. Κοιτάμε ολόκληρο τον σκύλο.
Το σώμα του. Το βλέμμα του. Αν γαβγίζει. Αν παγώνει. Αν απομακρύνεται και ξαναπλησιάζει. Αν δείχνει πραγματικά χαρούμενος ή βρίσκεται σε ένταση.
Δεν υπάρχει μία εξήγηση για όλους.
Πριν εκπαιδεύσουμε, σταματάμε την πρόβα
Αν κάθε μέρα ο σκύλος έχει την ευκαιρία να πέφτει πάνω σε όποιον μπαίνει στο σπίτι, η συμπεριφορά γίνεται όλο και πιο δυνατή.
Γι’ αυτό στην αρχή χρειαζόμαστε διαχείριση.
Μπορεί να είναι ένα λουρί. Ένα πορτάκι ασφαλείας. Μερικά μέτρα απόσταση από την πόρτα. Ένας συγκεκριμένος χώρος στον οποίο περιμένει.
Δεν είναι η τελική λύση. Απλώς μας δίνει τον χρόνο να του μάθουμε κάτι καλύτερο χωρίς να επαναλαμβάνει συνεχώς το ίδιο λάθος.
Τι θέλουμε να κάνει αντί να πηδάει;
Εδώ είναι το πιο σημαντικό σημείο.
Δεν αρκεί να λέμε στον σκύλο τι να μην κάνει. Πρέπει να του μάθουμε τι θέλουμε να κάνει.
Για παράδειγμα: να κρατήσει τα τέσσερα πόδια στο πάτωμα, να καθίσει ή να πάει σε ένα συγκεκριμένο σημείο.
Και δεν χρειάζεται να ξεκινήσουμε με κάτι δύσκολο.
Για έναν πολύ ενθουσιώδη σκύλο, το να κρατήσει απλώς τα τέσσερα πόδια κάτω για δύο δευτερόλεπτα μπορεί να είναι μια πολύ καλή αρχή.
Μην περιμένετε τον πραγματικό επισκέπτη για να κάνετε μάθημα
Αυτό είναι λάθος που γίνεται συνέχεια.
Περιμένουμε να έρθουν πέντε άτομα στο σπίτι και τότε αποφασίζουμε να εκπαιδεύσουμε τον σκύλο.
Είναι η χειρότερη στιγμή.
Κάντε πρόβα. Ζητήστε από κάποιον γνωστό σας να βοηθήσει. Να χτυπήσει την πόρτα. Να μπει. Να βγει. Να ξαναμπεί.
Ο σκύλος μαθαίνει πολύ καλύτερα όταν μπορούμε να ελέγξουμε τη δυσκολία.
Αν είναι ήδη εκτός ελέγχου, δεν κάνουμε πραγματική εκπαίδευση. Απλώς προσπαθούμε να διαχειριστούμε μια κρίση.
Η προσοχή του επισκέπτη πρέπει να έρχεται τη σωστή στιγμή
Αν ο σκύλος πηδάει και ο επισκέπτης αρχίζει να τον χαϊδεύει, ο σκύλος μόλις πήρε αυτό που ήθελε.
Γι’ αυτό ο κανόνας πρέπει να είναι πολύ απλός:
Ήρεμη συμπεριφορά = επαφή.
Πήδημα = η επαφή σταματά.
Όχι φωνές. Όχι μάχη. Όχι σπρωξίματα. Απλά καθαρός κανόνας.
Και όταν επιστρέφει σε ήρεμη συμπεριφορά, ξαναδίνεται η ευκαιρία για χαιρετισμό.
Το «εμένα δεν με πειράζει» είναι πρόβλημα
Θα το ακούσετε πολλές φορές. «Άστο, εμένα δεν με πειράζει που πηδάει.»
Το θέμα όμως δεν είναι αν πειράζει τον συγκεκριμένο επισκέπτη.
Αν σήμερα επιτρέπεται και αύριο απαγορεύεται, ο σκύλος δεν μπορεί να καταλάβει τον κανόνα.
Η συνέπεια είναι από τα πιο σημαντικά κομμάτια της εκπαίδευσης.
Αν θέλουμε τέσσερα πόδια στο πάτωμα, αυτό ισχύει για όλους.
Και το κουδούνι θέλει ξεχωριστή δουλειά
Σε πολλούς σκύλους η ένταση ξεκινά πριν ανοίξει η πόρτα.
Ακούνε το κουδούνι και ήδη έχουν ανέβει στο 100%.
Άρα δεν πρέπει να δουλεύουμε μόνο τον επισκέπτη. Δουλεύουμε και το κουδούνι.
Μπορούμε να κάνουμε πρόβες χωρίς να υπάρχει πραγματικός επισκέπτης.
Ακούγεται το κουδούνι. Ο σκύλος πηγαίνει στο σημείο του. Επιβραβεύεται. Τελειώνει.
Σιγά σιγά ο ήχος παύει να σημαίνει: «Τρέχα στην πόρτα και κάνε χαμό.»
Και αρχίζει να σημαίνει: «Ξέρω τι πρέπει να κάνω.»
Αν είναι πολύ ενθουσιασμένος, μεγαλώστε την απόσταση
Πολλές φορές ζητάμε από τον σκύλο να καθίσει μισό μέτρο από τον επισκέπτη ενώ ουσιαστικά δεν μπορεί να συγκεντρωθεί.
Δεν χρειάζεται.
Πηγαίνετε πιο πίσω. Δώστε χώρο. Χρησιμοποιήστε πορτάκι ή λουρί. Περιμένετε να πέσει λίγο η ένταση.
Και κάτι ακόμη σημαντικό: ο σκύλος δεν είναι υποχρεωμένος να χαιρετήσει όλους όσους μπαίνουν στο σπίτι.
Μερικές φορές ο καλύτερος στόχος είναι απλώς να μπορεί να παραμένει ήρεμος στον χώρο του.
Πότε το πήδημα δεν είναι απλώς κακή συνήθεια;
Αν μαζί με το πήδημα βλέπετε έντονο γάβγισμα, γρύλισμα, πάγωμα του σώματος, φόβο, απόπειρα δαγκώματος ή έναν σκύλο που αργεί πάρα πολύ να ηρεμήσει, τότε το θέμα χρειάζεται διαφορετική αντιμετώπιση.
Δεν αρκεί να πούμε «μάθε του να κάθεται».
Εκεί χρειάζεται να καταλάβουμε γιατί αντιδρά έτσι στον επισκέπτη.
Σε αυτές τις περιπτώσεις η εξατομικευμένη διόρθωση συμπεριφοράς σκύλου έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία.
Από την άλλη, όταν μιλάμε κυρίως για έλλειψη αυτοελέγχου και υπερενθουσιασμό, η βασική υπακοή μπορεί να βοηθήσει σημαντικά στο να χτιστούν καλύτερες καθημερινές συνήθειες.
Τι να κάνετε την επόμενη φορά που θα έρθει κάποιος σπίτι
Πριν χτυπήσει το κουδούνι, έχετε ήδη αποφασίσει τι θα κάνετε.
Μην αυτοσχεδιάσετε την ώρα που μπαίνει ο επισκέπτης.
Βάλτε τον σκύλο σε λουρί αν χρειάζεται. Ζητήστε από τον επισκέπτη να μην τον ενθαρρύνει όταν πηδάει. Επιβραβεύστε τη στιγμή που τα τέσσερα πόδια βρίσκονται στο πάτωμα.
Αν η ένταση ανέβει πολύ, απομακρυνθείτε λίγο.
Κάντε μικρές, επιτυχημένες προσπάθειες.
Δεν χρειάζεται να λυθεί όλο το πρόβλημα σε μία επίσκεψη.
Η σωστή υποδοχή επισκεπτών είναι μια δεξιότητα. Και όπως κάθε δεξιότητα, θέλει προπόνηση.
Όταν ο σκύλος ξέρει τι περιμένουμε από εκείνον, δεν χρειάζεται κάθε φορά να φωνάζουμε «κάτω».
Απλώς έχει μάθει έναν καλύτερο τρόπο να λέει: «Χάρηκα που ήρθες.»
