Στο σπίτι τον φωνάζετε και έρχεται. Στη βόλτα όμως; Μυρίζει κάτι, βλέπει έναν άλλο σκύλο, απομακρύνεται λίγο παραπάνω και ξαφνικά είναι σαν να μην υπάρχετε.
Και κάπου εκεί ξεκινάει η κλασική σκέψη: «Μα αφού ξέρει το “έλα”. Γιατί δεν έρχεται;»
Η απάντηση είναι συνήθως πιο απλή απ’ όσο νομίζουμε. Ο σκύλος μπορεί να έχει μάθει την εντολή σε ένα εύκολο περιβάλλον, αλλά να μην έχει μάθει ακόμη να την εκτελεί όταν γύρω του υπάρχουν δυνατοί περισπασμοί.
Και αυτή είναι μια πολύ σημαντική διαφορά.
Η ανάκληση δεν είναι απλώς μία εντολή. Είναι μία δεξιότητα που πρέπει να δουλευτεί σε διαφορετικά μέρη, αποστάσεις και επίπεδα δυσκολίας. Γι’ αυτό αποτελεί βασικό κομμάτι της βασικής υπακοής και του καθημερινού ελέγχου του σκύλου.
Γιατί μέσα στο σπίτι σας ακούει και έξω όχι;
Μέσα στο σπίτι τα πράγματα είναι εύκολα. Δεν υπάρχουν δεκάδες μυρωδιές, σκύλοι, άνθρωποι, αυτοκίνητα, γάτες, ήχοι και νέα ερεθίσματα.
Έξω όμως ο σκύλος έχει έναν ολόκληρο κόσμο μπροστά του. Εσείς μπορεί να λέτε «έλα», αλλά εκείνη τη στιγμή εκείνος μπορεί να έχει βρει μια μυρωδιά που για τον ίδιο είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα από εσάς.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι πεισματάρης ή ότι σας αγνοεί επίτηδες. Σημαίνει ότι ζητάμε από τον σκύλο να κάνει κάτι σε ένα επίπεδο δυσκολίας για το οποίο πιθανόν δεν έχει ακόμη προπονηθεί αρκετά.
Το μεγαλύτερο λάθος: ζητάμε πολλά, πολύ γρήγορα
Ας πούμε ότι ο σκύλος έρχεται σχεδόν πάντα όταν τον φωνάζετε μέσα στο σπίτι. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι έτοιμος να επιστρέψει ενώ τρέχει προς έναν άλλο σκύλο.
Και όμως, εκεί ακριβώς κάνουμε συχνά το λάθος. Τον φωνάζουμε σε μια πολύ δύσκολη στιγμή. Δεν έρχεται. Τον ξαναφωνάζουμε. «Έλα.» «Έλα!» «ΕΛΑ!»
Και κάπως έτσι η λέξη αρχίζει να χάνει τη σημασία της.
Η λύση δεν είναι να φωνάξουμε πιο δυνατά. Η λύση είναι να κάνουμε την άσκηση λίγο πιο εύκολη.
1. Ξεκινήστε εκεί που ξέρετε ότι μπορεί να πετύχει
Ξεκινήστε σε έναν ήσυχο χώρο. Μικρή απόσταση, λίγοι περισπασμοί.
Φωνάξτε τον μία φορά και όταν έρθει, κάντε την επιστροφή να αξίζει. Μπορεί να είναι λιχουδιά, παιχνίδι, ενθουσιασμός ή κάτι άλλο που αγαπά ο συγκεκριμένος σκύλος.
Θέλουμε ο σκύλος να σκέφτεται: «Όταν γυρίζω στον άνθρωπό μου, κάτι καλό συμβαίνει.» Αυτό είναι η βάση.
2. Μην περάσετε από το σαλόνι κατευθείαν στο πάρκο
Αυτό είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα λάθη. Στο σπίτι τα πάει καλά, άρα πάμε κατευθείαν σε χώρο γεμάτο σκύλους.
Εκεί όμως η δυσκολία εκτοξεύεται. Κάντε μικρά βήματα.
Πρώτα ήσυχος δρόμος. Μετά χώρος με λίγη κίνηση. Μετά άνθρωπος σε απόσταση. Μετά ένας σκύλος μακριά.
Ένας περισπασμός τη φορά.
Αν σταματήσει να ανταποκρίνεται, απλώς πήγαμε πολύ γρήγορα. Δεν απέτυχε ο σκύλος. Η άσκηση ήταν δύσκολη.
3. Ο μακρύς οδηγός είναι πολύτιμο εργαλείο
Δεν χρειάζεται να αφήσετε τον σκύλο ελεύθερο για να δουλέψετε την ανάκληση. Αντίθετα.
Ένας μακρύς οδηγός μπορεί να σας δώσει χώρο να προπονηθείτε με μεγαλύτερη ασφάλεια. Ο σκύλος μπορεί να κινηθεί, να μυρίσει και να εξερευνήσει, χωρίς να ρισκάρετε να φύγει πραγματικά.
Προσοχή όμως. Ο μακρύς οδηγός δεν υπάρχει για να τραβάμε τον σκύλο κάθε φορά που λέμε «έλα».
Υπάρχει για ασφάλεια. Η επιστροφή θέλουμε να γίνεται από επιλογή και εκπαίδευση.
4. Μην τον φωνάζετε μόνο όταν τελειώνει κάτι ωραίο
Σκεφτείτε το λίγο από την πλευρά του σκύλου. Παίζει. Μυρίζει. Εξερευνά. Και κάθε φορά που ακούει «έλα», μπαίνει λουρί και φεύγετε.
Μετά από λίγο μπορεί να καταλάβει ότι: «Έλα = τελείωσε η διασκέδαση.»
Γι’ αυτό κατά τη διάρκεια της βόλτας κάντε και ανακλήσεις χωρίς να τελειώνετε τη δραστηριότητα. Φωνάξτε τον. Επιβραβεύστε τον. Και αφήστε τον να συνεχίσει.
Έτσι η επιστροφή σε εσάς δεν σημαίνει πάντα απώλεια.
5. Μην κάνετε την εντολή μουσική υπόκρουση
«Έλα, έλα, έλα, έλα…» Το έχουμε ακούσει όλοι.
Αν όμως ο σκύλος ακούει τη λέξη δέκα φορές χωρίς να συμβαίνει κάτι, στο τέλος η λέξη παύει να έχει σαφή αξία.
Καλέστε τον μία φορά. Αν δεν μπορεί να ανταποκριθεί, μην μπείτε σε διαγωνισμό έντασης.
Κάντε το περιβάλλον πιο εύκολο. Μικρότερη απόσταση. Λιγότερος περισπασμός. Και ξαναχτίστε την επιτυχία.
6. Ο άλλος σκύλος αλλάζει εντελώς την άσκηση
Για πολλούς σκύλους, ένας άλλος σκύλος είναι τεράστιος περισπασμός. Γι’ αυτό δεν ξεκινάμε να μαθαίνουμε ανάκληση την ώρα που δύο σκύλοι παίζουν έντονα.
Ξεκινάμε από απόσταση. Σε σημείο όπου ο σκύλος βλέπει τον άλλο σκύλο αλλά μπορεί ακόμη να ακούσει και εμάς.
Με τον καιρό, η απόσταση μπορεί να μειωθεί. Όχι όμως πριν είναι έτοιμος.
Αν η λέξη «έλα» δεν σημαίνει πια τίποτα
Μερικές φορές ένας σκύλος έχει ακούσει τη λέξη τόσες φορές χωρίς συνέπεια, που πρακτικά την έχει μάθει ως… θόρυβο.
Δεν είναι καταστροφή. Η άσκηση μπορεί να ξαναχτιστεί.
Σε κάποιες περιπτώσεις βοηθά ακόμη και μια καινούργια λέξη ή ένα νέο σήμα, αρκεί αυτή τη φορά να το χρησιμοποιούμε σωστά και με συνέπεια.
Μπορούμε επίσης να χτίσουμε ένα ξεχωριστό σήμα επείγουσας ανάκλησης, για πραγματικά κρίσιμες στιγμές. Αλλά ούτε αυτό είναι μαγικό κουμπί. Χρειάζεται εκπαίδευση.
Πότε δεν αφήνουμε τον σκύλο χωρίς λουρί;
Η απάντηση είναι απλή. Όταν δεν είμαστε πραγματικά σίγουροι ότι μπορεί να επιστρέψει στο συγκεκριμένο περιβάλλον.
Το ότι έρχεται σε έναν ήσυχο χώρο δεν σημαίνει ότι θα έρθει όταν εμφανιστεί ξαφνικά γάτα, σκύλος ή κάτι που θέλει να κυνηγήσει.
Μέχρι να χτιστεί η συμπεριφορά, χρησιμοποιούμε λουρί ή μακρύ οδηγό. Η ασφάλεια προηγείται πάντα της δοκιμής.
Και αν το θέμα δεν είναι απλώς το «έλα»;
Υπάρχουν σκύλοι που έξω δεν αποσπώνται απλώς. Ορμούν. Φοβούνται. Κυνηγούν. Ανεβάζουν τόσο πολύ ένταση που ουσιαστικά δεν μπορούν να συνεργαστούν.
Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν έχει νόημα να λέμε συνεχώς «έλα».
Χρειάζεται να καταλάβουμε τι πραγματικά συμβαίνει και, όταν χρειάζεται, να δουλέψουμε συνολικά τη συμπεριφορά. Εκεί μπορεί να χρειάζεται εξατομικευμένη διόρθωση συμπεριφοράς σκύλου και όχι απλώς περισσότερες επαναλήψεις μιας εντολής.
Στην Alpha Dogs δουλεύουμε τον σκύλο στο πραγματικό του περιβάλλον, εκεί όπου εμφανίζεται η δυσκολία.
Γιατί άλλο πράγμα είναι να κάνει μια άσκηση σε έναν ήσυχο χώρο και άλλο να μπορεί να την εφαρμόσει στην πραγματική ζωή.
Αν λοιπόν ο σκύλος σας «ξέρει» το έλα αλλά έξω εξαφανίζεται ο διακόπτης, το πρόβλημα συνήθως δεν είναι ότι δεν έχει μάθει την εντολή.
Είναι ότι δεν έχει μάθει ακόμη να την εκτελεί όταν η ζωή γύρω του γίνεται πιο ενδιαφέρουσα.
Και αυτό ακριβώς είναι το επόμενο στάδιο της εκπαίδευσης.
