Κάθεστε να φάτε και μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα ο σκύλος είναι δίπλα σας.
Σας κοιτάζει. Ακουμπάει το κεφάλι στο πόδι σας. Σηκώνει την πατούσα. Μπορεί να κλαψουρίσει, να γαβγίσει ή να προσπαθήσει να πλησιάσει περισσότερο το τραπέζι.
Και κάποια στιγμή ακούγεται το γνωστό:
«Δώσ’ του ένα μικρό κομματάκι.»
Το πρόβλημα είναι ότι για τον σκύλο αυτό το μικρό κομματάκι δεν είναι μικρό. Είναι η απόδειξη ότι η συμπεριφορά του λειτουργεί.
Γιατί ο σκύλος ζητάει φαγητό όταν τρώμε;
Στις περισσότερες περιπτώσεις δεν υπάρχει κάτι μυστηριώδες.
Ο σκύλος ζητάει επειδή στο παρελθόν αυτή η συμπεριφορά είχε αποτέλεσμα.
Μπορεί μία φορά να του δώσαμε κάτι από το τραπέζι. Μπορεί να του δίνει κάποιος άλλος στην οικογένεια. Μπορεί να έπεσε φαγητό κάτω και να το πρόλαβε.
Ο σκύλος μαθαίνει πολύ γρήγορα:
«Όταν αυτοί κάθονται στο τραπέζι, υπάρχει πιθανότητα να πάρω κάτι.»
Και όταν μια συμπεριφορά ανταμείβεται έστω και περιστασιακά, υπάρχει λόγος να συνεχιστεί.
Το μεγαλύτερο λάθος: «Μόνο μία φορά»
Ένα από τα πιο συνηθισμένα προβλήματα είναι η ασυνέπεια.
Σήμερα δεν του δίνουμε τίποτα.
Αύριο ο παππούς του δίνει λίγο κρέας.
Μεθαύριο το παιδί ρίχνει ένα κομμάτι ψωμί.
Την επόμενη μέρα του λέμε «φύγε».
Για τον σκύλο ο κανόνας δεν είναι καθόλου ξεκάθαρος.
Στην πραγματικότητα μαθαίνει κάτι διαφορετικό:
«Αν επιμείνω αρκετά, κάποια στιγμή μπορεί να πετύχει.»
Και αυτό μπορεί να κάνει τη συμπεριφορά ακόμη πιο επίμονη.
Η προσοχή μπορεί επίσης να είναι ανταμοιβή
Δεν χρειάζεται να του δώσουμε φαγητό για να ενισχύσουμε τη συμπεριφορά.
Ο σκύλος πλησιάζει.
Του λέμε:
«Όχι.»
«Πήγαινε από εκεί.»
«Σταμάτα.»
Τον κοιτάζουμε. Τον αγγίζουμε. Τον μετακινούμε.
Για έναν σκύλο που ζητάει επαφή ή προσοχή, όλα αυτά μπορεί να έχουν αξία.
Γι’ αυτό η λύση δεν είναι να μιλάμε περισσότερο στον σκύλο την ώρα που ζητιανεύει.
Η λύση είναι να του μάθουμε τι θέλουμε να κάνει αντί γι’ αυτό.
Τι θέλουμε να κάνει όταν εμείς τρώμε;
Αυτό είναι το σημαντικότερο σημείο.
Δεν αρκεί να λέμε:
«Μην έρχεσαι στο τραπέζι.»
Χρειάζεται να του δώσουμε μια εναλλακτική συμπεριφορά.
- να μένει στο κρεβάτι του,
- να κάθεται σε συγκεκριμένο σημείο,
- να ξαπλώνει λίγο πιο μακριά,
- να ασχολείται ήρεμα με κάτι δικό του.
Όσο πιο συγκεκριμένος είναι ο κανόνας, τόσο πιο εύκολο είναι να τον καταλάβει ο σκύλος.
Ξεκινήστε όταν δεν υπάρχει φαγητό στο τραπέζι
Αυτό είναι ένα σημείο που συχνά παραβλέπουμε.
Περιμένουμε να έχουμε μπροστά μας κοτόπουλο, τυρί ή κρέας και τότε αποφασίζουμε να μάθουμε στον σκύλο να μην πλησιάζει.
Για εκείνον όμως αυτή είναι ήδη η πιο δύσκολη συνθήκη.
Ξεκινήστε χωρίς φαγητό.
Καθίστε στο τραπέζι για λίγα λεπτά και δουλέψτε τη θέση στην οποία θέλετε να βρίσκεται.
Όταν αυτό γίνει εύκολο, προσθέστε σταδιακά μεγαλύτερη δυσκολία.
Έτσι ο σκύλος μαθαίνει πρώτα τον κανόνα και μετά καλείται να τον εφαρμόσει μέσα στον πειρασμό.
Όλοι στο σπίτι πρέπει να ακολουθούν τον ίδιο κανόνα
Αν ένας άνθρωπος δίνει φαγητό και οι υπόλοιποι τέσσερις όχι, ο σκύλος εξακολουθεί να έχει λόγο να δοκιμάζει.
Δεν χρειάζεται να κερδίζει κάθε φορά.
Του αρκεί να κερδίζει μερικές φορές.
Γι’ αυτό πριν ξεκινήσει η εκπαίδευση, η οικογένεια πρέπει να συμφωνήσει:
Δίνουμε φαγητό από το τραπέζι ή όχι;
Αν η απάντηση είναι όχι, ο κανόνας πρέπει να ισχύει για όλους.
Τι γίνεται αν κλέβει φαγητό;
Άλλο το να ζητάει και άλλο το να ανεβαίνει στο τραπέζι, να παίρνει φαγητό από τον πάγκο ή να αρπάζει κάτι από το χέρι.
Σε αυτή την περίπτωση χρειάζεται πρώτα σωστή διαχείριση.
Δεν αφήνουμε φαγητό σε σημεία στα οποία μπορεί να φτάσει εύκολα.
Γιατί;
Επειδή κάθε επιτυχημένη κλοπή είναι τεράστια ανταμοιβή.
Αν ο σκύλος ανέβει μία φορά στον πάγκο και βρει ένα κομμάτι κρέας, έχει έναν πολύ καλό λόγο να ξαναδοκιμάσει.
Η πρόληψη εδώ δεν είναι αποτυχία εκπαίδευσης.
Είναι μέρος της εκπαίδευσης.
Μην μετατρέπετε το τραπέζι σε καθημερινή μάχη
Φωνές, συνεχόμενα «όχι», σπρωξίματα και ένταση συνήθως δεν βοηθούν τον σκύλο να καταλάβει τι περιμένουμε.
Μπορεί να σταματήσει προσωρινά.
Αλλά δεν έχει απαραίτητα μάθει μια καλύτερη συμπεριφορά.
Ο στόχος είναι διαφορετικός:
Όταν οι άνθρωποι κάθονται στο τραπέζι, ο σκύλος ξέρει πού πρέπει να βρίσκεται και τι πρέπει να κάνει.
Αυτό είναι πολύ πιο ξεκάθαρο από το να διορθώνουμε συνεχώς το λάθος.
Μπορεί να τρώει κάτι δικό του εκείνη την ώρα;
Σε αρκετούς σκύλους μπορεί να βοηθήσει να έχουν μια δική τους ήρεμη δραστηριότητα στο σημείο τους.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε φορά που εμείς τρώμε ο σκύλος πρέπει να παίρνει απαραίτητα κάτι.
Ο τελικός στόχος είναι να μπορεί να παραμένει ήρεμος χωρίς να χρειάζεται συνεχώς ανταμοιβή.
Η ανταμοιβή μάς βοηθά στην εκμάθηση. Δεν θέλουμε όμως να δημιουργήσουμε απλώς μία νέα απαίτηση:
«Κάθε φορά που τρώτε, πρέπει να τρώω κι εγώ.»
Πότε συνδέεται με τη βασική υπακοή;
Η συμπεριφορά στο τραπέζι δεν είναι απομονωμένη από την υπόλοιπη καθημερινότητα.
Ένας σκύλος που έχει μάθει να περιμένει, να μένει στη θέση του, να ανταποκρίνεται σε ένα «μείνε» και να διαχειρίζεται την παρόρμησή του έχει πολύ καλύτερες βάσεις.
Γι’ αυτό η βασική υπακοή σκύλου δεν αφορά απλώς εντολές.
Αφορά το να μπορεί ο σκύλος να λειτουργεί μέσα στην πραγματική καθημερινότητα του σπιτιού.
Τι να κάνετε από σήμερα
Αποφασίστε έναν απλό κανόνα.
Μην δίνετε φαγητό από το τραπέζι.
Ορίστε ένα συγκεκριμένο σημείο για τον σκύλο.
Εξασκηθείτε πρώτα χωρίς πραγματικό γεύμα.
Επιβραβεύστε την ήρεμη συμπεριφορά.
Μην αφήνετε τροφές σε σημεία όπου μπορεί να τις κλέψει.
Και κυρίως, εφαρμόστε τον ίδιο κανόνα κάθε μέρα.
Το βασικό που πρέπει να θυμάστε
Ο σκύλος δεν ζητάει φαγητό επειδή θέλει να σας «χειριστεί».
Ζητάει επειδή έχει μάθει ότι υπάρχει πιθανότητα να πετύχει.
Αν αλλάξουμε αυτόν τον κανόνα και του διδάξουμε μια ξεκάθαρη εναλλακτική συμπεριφορά, το τραπέζι μπορεί να σταματήσει να είναι καθημερινό πεδίο διαπραγμάτευσης.
Και τότε δεν χρειάζεται να του λέμε δέκα φορές «φύγε».
Ξέρει ήδη τι πρέπει να κάνει.
